محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
مقدمه 2
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
بارهء شهرها كوتاه آمدهام تا مبادا كتاب دراز شود . دوم آنكه ريشهء خويشاوندان مادرى من آنجا مىباشد . هر قومسى را كه شما در بيت - المقدس ببينى بدانكه از آنان است . مردمان جد من أبو طيب شواء را مىشناسند ومىگويند وى با هجده تن پس از پيشامد حمريه از آنجا به شام آمده است » « 1 » مقدسي به ظاهر در تاريخ ميان سالهاى 331 و 334 هجرى در فلسطين به دنيا آمده وپس از سال 381 هجرى در تاريخي نامعلوم در گذشته است . به نوشتهء ياقوت حموى در معجم البلدان مقدسي كتاب خود را حدود سال 375 هجرى ( 985 ميلادي ) تأليف كرده است ، ولى از روى فقرهاى از كتاب مىتوان حدس زد كه تأليف آن در پايان فرمانروائى سعد الدولة پسر سيف الدولة ( متوفى در سال 381 هجرى ) از اميران حمدانى شمال شام بوده است . بيشتر نوشتههاى مقدسي بيارى در اين كتاب بر أساس مشاهدات وتجزيه تحليلهاى عالمانه خود اوست . وى مانند ديگر جغرافيادانان معاصر خود همچون اصطخرى وابن حوقل بسيار سفر كرده وبه همين جهت كتاب أو مشتمل بر نتايج تحقيقات وجستجوهاى وى در پهنهء وسيعى از سر - زمينهاى مركزى وشرقي جهان اسلام است كه وى از زادگاه خود در فلسطين به آنها سفر كرده بوده است . از كتاب وى بر مىآيد كه أو فلسطين وجنوب شام ونيز جزيرة العرب وبه ويژه إيران وعراق را نيكو مىشناخته ، ولى از غرب اسلامى يعنى مغرب واسپانيا ونيز از سند در منتهاى شرقي آگاهى وى كمتر بوده است . همانطور كه در متن كتاب ملاحظه مىفرمائيد در فقرهاى اديبانه ومتكلف نزديك آغاز كتاب
--> ( 1 ) همين كتاب صفحهء 522 - 529